ถ่ายภาพอย่างไร ให้ได้ภาพที่ชัดลึก (DOF)สูงสุด และมีความคมชัด (sharpness) มากที่สุด

ถ่ายภาพอย่างไร ให้ได้ภาพที่ชัดลึก (DOF)สูงสุด และมีความคมชัด (sharpness) มากที่สุด

วันนี้ผมจะมาแนะนำวิธีการทำงานของผม ที่ต้องถ่ายภาพให้มี ช่วงความชัด (DOF) จากหน้าสุด(near point) ไปถึงระยะอนันต์(Infinity) และให้มีความคมชัด (sharpness) มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ในอุปกรณ์ที่เรามี
มาดูสาเหตุหลักๆที่ทำให้ภาพไม่ชัดก่อน...
.
.
อย่างแรก กล้องไม่นิ่ง   วิธีแก้คือ
 
1. ใช้ขาตั้งกล้อง (tripod) ที่มั่นคง แข็งแรง
 
ขาตั้งกล้อง ไม่ควรมีขนาดเล็กเกินไป ใหญ่ดีกว่าเล็ก
1.1 ควรเลือกใช้ขาตั้งกล้องที่มั่นคง แข็งแรง และมีขนาดที่เหมาะสมกับขนาดกล้องที่เราใช้ เช่นผมใช้กล้อง DSLR ขนาด 24 ล้านพิกเซล เมื่อผมใช้ขาตั้งกล้องMan รุ่น 190 ภาพที่ได้จะไม่ค่อยชัด เมื่อผมเปลี่ยนมาใช้ รุ่น 055 ที่มีขนาดใหญ่กว่า แข็งแรงกว่า ภาพที่ได้ก็จะคมชัดขึ้น
1.2 ควรกางขาตั้งจากข้อใหญ่ไปข้อเล็ก เมื่อกางจนสุดแล้วยังสูงไม่พอ ค่อยยึดแกนกลางของขาตั้งขึ้น เพื่อให้มีความมั่นคงมากที่สุด เมื่อกางขาสูง ควรหาอะไรมาถ่วงขาตั้งด้วย ปกติผมจะใช้กระเป๋ากล้องที่แบกนั่นแหละมาถ่วงไว้
1.3 หัวปรับสามทาง มั่นคงแข็งแรงกว่า หัวบอล พัวแพนสามทางถึงจะใช้ไม่สะดวกเท่าตอนใช้ใหม่ๆ แต่ถ้าใช้จนคล่องก็ปรับได้รวดเร็ว ปรับได้ละเอียดและแข็งแรงกว่ามากครับ
                                                     3-Way Pan /Tilt Head กับ Ball Head
 
2. ใช้สายลั่นไก พร้อมล๊อกกระจกสะท้อนภาพ (กล้อง Dslr)
ควรตั้งกล้องบนขาตั้งตลอดไม่ว่าสภาพแสงจะมีมากหรือน้อย
ล๊อคกระจกสะท้อนภาพก่อนทุกครั้ง สำหรับกล้องที่มีกระจกสะท้อนภาพ
นับในใจ 5วิ (ให้การสั่นสะเทือนจากกระจกสลายตัวไปก่อน) ก่อนกดลั่นไกชัตเตอร์ผ่านสายลั่นไก
และระหว่างถ่าย ห้ามเอามือไปจับขาตั้ง
 
 
 
สาเหตุที่ 2. ที่ทำให้ภาพไม่คมชัดคือ "เซ็ทเลนส์ไม่ถูกวิธี"
วิธีแก้ไข
 
2.1. ใส่ Hood ที่หน้าเลนส์เสมอเพื่อลดอาการ แฟลร์
จากเลนส์รับแสงโดยตรงจากแหล่งกำเนิดแสง หรือพระอาทิตย์นั่นเอง
แฟลร์ จะทำให้ความคมชัดลดลง กับคอนทราสภาพต่ำลงไปด้วย
 
 
                                          Lens Flare
 
                                         อย่าลืมหมุนฮูดกลับออกมา เวลาจะถ่าย
 
 
2.2. หลีกเลี่ยงการใช้รูรับแสงที่แคบเกินไป เพื่อเลี่ยงอาการ Diffraction
หรืออาการเลี้ยวเบนของแสงเมื่อเดินทางผ่านรูแคบๆ ทำให้ความคมชัด(sharpness) สำหรับกล้อง Small Format หรือกล้องที่เราใช้ทั่วไป อาการ Diffraction มักจะเกิดตั้งแต่ f/16 ขึ้นไป
 
อาการ Diffraction ที่เกิดจากการใช้รูรับแสงที่แคบ
 
ภาพตัวอย่างช่วงที่ค่า f number ที่มีความคมชัดที่สุดของเลนส์
 
 
เมื่อหลีกเลี่ยงการใช้รูรับแสงที่แคบๆ แต่ ช่วงความชัด ( Depth of field) จากฉากหน้าไปถึงระยะอนันต์ยังไม่พอ จะให้ทำอย่างไร?
 
2.3 เปลี่ยนวิธีการโฟกัสภาพครับ แทนที่จะโฟกัสที่ฉากหน้า (near point)  ให้ถอยไปโฟกัสที่จุด "Hyperfocal Distance" แทน
 
เพราะปกติ ช่วงความชัด ( Depth of field) เมื่อแบ่งเป็นสามส่วน จะมีชัดมาข้างหน้า 1 ส่วน (1/3) และชัดไปข้างหลัง 2 ส่วน (2/3) โดยประมาณ แปลว่ามีเดฟที่ชัดมาข้างหน้าที่เราไม่ได้ใช้งานเสียไปเปล่าๆ เสมอ
การเปลี่ยนจุดโฟกัสนี้จะทำให้เราลดการหรี่รูรับแสงให้แคบลงไปได้ เท่าที่ผมใช้คือ 2 stop คือจากที่โฟกัสข้างหน้าแล้วใช้เอฟ 22 จะเหลือแค่เอฟ 11 แต่ยังได้ช่วงความชัด (DOF) เท่าเดิม
เลนส์สมัยก่อน จะมีค่า Depth of field scale ให้เราดูเพื่อย้ายจุดโฟกัสจากฉากหน้า ไปที่จุด Hyperfocal แทน
ย้ายจุกโฟกัส จาก 3 ม. ไปโฟกัสที่ 5.5 ม.
วิธีเช็คค่า DOF และจุด Hyperfocal ของเลนส์ที่ใช้แต่ละเอฟ สามารถไปดูได้ที่เว็บ www.dofmaster.com
 
 
 
จากภาพด้านบน กล้องฟูลเฟรม กับใช้เลนส์ช่วง 24 มม. ต้องการให้ชัดตั้งแต่ 1 เมตร ถึงอินฟินิตี้ ให้ไปโฟกัสที่จุด Hyperfocal คือที่ 1.73 เมตรหรือปัดลงง่ายๆเป็น 2 เมตร ภาพก็จะชัดตั้งแต่ระยะ 1 เมตร ถึงอินฟินิตี้ โดยใช้แค่ f/11
หรือจะดาวโหลดแอป มาใช้ในสมาร์ทโฟนก็ได้ มีอยู่มากมาย สะดวกดีครับ เช่นในภาพ แอป DOF Calculator ในสมาร์ทโฟน
 
 
แอป DOF Calculator
 
 
2.4. ถ้าเลนส์ที่ใช้มีระบบลดการสั่นไหว เช่น VR หรือ IS ต้องปิดเสมอ
เพราะเมื่อเราตั้งกล้องบนขาตั้งแล้ว แต่ยังเปิดระบบนี้อยู่ ภาพจะมีความคมชัดลดลง และตามขอบภาพจะเบลอด้วย เพราะชิ้นเลนส์ที่ช่วยลดการสั่นไหวยังขยับตัวได้อยู่ เราเลยต้องล๊อคให้นิ่งโดยการปิดระบบนี้ซะ
 
ปิดระบบ VR เมื่อถ่ายภาพบนขาตั้งกล้อง
 
 
สรุปง่ายๆนะครับ
วิธีถ่ายภาพให้คมชัดและมีความชัดลึกไปพร้อมกันคือ
1. ใช้ขาตั้งที่เหมาะสม และตั้งให้ถูกวิธี
2. ใช้สายลั่น+ล๊อคกระจก
3. ใส่ฮูดเสมอ
4. ไม่ใช้รูรับแสงที่แคบไป
5. เปลี่ยนจุดโฟกัส มาโฟกัสที่จุด Hyperfocal distance แทน
6. ปิดระบบกันสั่น จอ บอ จบแล้วครับ
 
สมชายการช่าง
29/06/2559

 

เลขที่ 59/154

ซอย รามอินทรา 103/1  หมู่บ้านวิสุทธาวิลล์

คันนายาว กรุงเทพมหานคร 10230

Email: somchaisuriya@gmail.com

Phone: 090-2010095